İzmir’in Karantina Semti

Karantina sözcüğü İtalyanca ‘’Quarantina’’ kelimlesinden evrilerek dilimize geçmiştir. Orta çağda sık görülmeye başlanan salgın hastalıklara karşı önlem almak amacıyla ortaya çıkan uygulamalar ile bu terim hayatımıza girmiştir. Bu dönemlerde şehirleri muhafızlar korumaktaydı. Giriş ve çıkışlar kontrol altındaydı. Şehre yeni gelen ve hastalık belirtisi gösteren kişiler karantina altına alınıyordu. Bu uygulama için tarihteki en önemli örnek 1349 yılında Venedik’te gerçekleşmiştir. Venedik’e gelen gemiler yüklerini indirmeden önce kırk gün açıklarda bekletilmiş ve daha sonra limana yanaşmalarına izin verilmiştir. Bu kırk günlük uygulamadan dolayı ‘quarantina’ kelimesi, İtalyanca kırk anlamına gelen ‘quaranta’ kelimesinden türemiştir. Dünyada bilinen ilk karantina merkezi yine Venedik’te ‘Lazaretto’ adıyla kurulmuştur. ‘Lazzaretto’ kelimesinin Türkçe karşılığı olarak izole hastane denilebilir.

1840 yılında şimdiki Konak ilçe sınırları içerisinde bulunan Mithat Paşa Lisesi’nin yanına Karantina Binası inşa edilmiştir. Bu karantina binası Osmanlı tarihinde yapılan ikinci karantina binası olması özelliğini taşımıştır. O dönemde İzmir Limanı’na yanaşan gemilerde bulunan ve salgın hastalık şüphesi taşıyan insanlar bu binada karantina altına alınmış ve tedavi edilmiştir. Bu bina öncesinde bölgenin ismi Yunanca güzel manzara anlamına gelen ‘Kallithea’ olarak anılmakta olduğu kaynaklarda geçmektedir. 1863 yılında karantina binası Urla’da şu an karantina adası olarak anılan bölgeye taşınmıştır. 1885 yılında muhtarlık sistemi gelmesiyle birlikte bu bölge Karantina Rum Mahallesi olarak kayıtlara geçmiştir. Daha sonralarda mahalle rum ve müslüman olmak üzere ikiye ayrılmıştır. 1937 yılında ise belediye meclisi bu mahalleye Mithat Paşa Mahallesi isminin verilmesini kararlaştırmıştır. Yakın geçmişte bu semtin sakinleri karantina isminin geri verilmesi için imza toplayıp yetkililere iletmiş ancak henüz olumlu bir sonuç alınamamıştır. Yine yakın geçmişte bu bölgede bulunan tramvay durağına karantina ismi verilmiştir. Yine bu ismi taşıyan vapur iskelesi, gençlik merkezi, devlet daireleri ve özel işletmeler mevcuttur.

Karantinalı Despina, Attila İlhan

bir gül takıp da sevdalı her gece saçlarına

çıktı mı deprem sanırdın ‘ kara kız ‘ kantosuna

titreşir kadehler camlar kırılır alkışlardan

muammer bey’in gözdesi karantina’lı despina

çapkın gülüşü şöyle faytona binişi kordelia’dan

ne kadar başkaydı her kadından her bakımdan

sınırsız bir mutlulukta uyuturdu muammer bey’i

ustalıkla damıttığı o tantanalı aşklarından

işgal altüst etti nasıl da izmir’de her şeyi

öğrendi kullanmasını despina bu yanlış geceyi

körfez’de parıldayan yunan zırhlılarına karşı

miralay zafiru’yla ispilandit palas’ta sevişmeyi

gemi sinyallerinin gece bahçelere yansıması

havuzda samanyolunun hisarbuselik şarkısı

demlendikçe yalnızlığı aydınlanıyor muammer bey

olmayacak şey bir insanın bir insanı anlaması

Top