Çocuk Edebiyatında Çevirinin Önemi

Çocuk ve gençlik edebiyatı, her ne kadar ülkemizde köklü bir geçmişi olmasa da Avrupa’da uzun bir geçmişi olan bir türdür. Çocukların okul öncesi döneminden başlayarak gençlik dönemine kadar olan farklı yaş gruplarına hitap eden bu edebiyata dair bir eser vermek için yazarların, ana dilini etkili ve doğru bir biçimde kullanması, içinde bulunduğu kültüre ve çocuk psikolojisine hâkim olması gerekir. Bunun yanı sıra farklı dillerde yazılmış çocuk ve gençlik edebiyatı yazınlarının çevirisini yapmak en az bu kitapları yazmak kadar önemli bir o kadar da zorlu bir yolculuktur. Çocukların kendi kültürleri yanında farklı bir kültüre ilgi duyması bu çeviriler sayesinde gerçekleştirilir. Çeviriler, yetişkin edebiyatında olduğu gibi çocuk edebiyatında da büyük bir titizlikle yapılmalıdır. Çeviri yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan birisi çevirinin düzgün ve anlaşılabilir olmasını sağlamaktır. Bu yüzden çeviriyi yapacak kişinin çok donanımlı bir bilgi birikimine sahip olması şarttır. Burada çevirmene oldukça büyük iş düşer. Çevirmen, kendi dilini iyi kullanabilmesinin yanında çeviriyi yapacağı dile de yeteri kadar hâkim olmalıdır. Tüm bunlara ek olarak çocuk psikolojisini ve onların zihin yapılarını da iyi çözümlemesi gerekir.

Bir çocuğun yetişmesinde düşünce ve hayal gücünün oluşmasında çocuk ve gençlik edebiyatı yazınları oldukça büyük bir öneme sahiptir. Bu edebiyatın çocuklara sağladığı bir fayda da çeviriler sayesinde gerçekleşir. Yalnızca yazılan metinler değil başka kültürlere ve dillere ait eserlerin erek dile çevrilmesi, okuyan çocukların o kültüre ilgi duymasını, bambaşka hayal dünyasına erişmesinin bir yoludur. Çevirinin ne olduğuna dair bir açıklama getirmek gerekirse çeviri, bir dilde yazılan metni başka bir dile anlamını bozmadan aktarmaktır. Kültürlerarası etkileşimin en önemli amaçlarındandır.

Çeviri yapılırken dikkat edilmesi gereken birçok önemli husus vardır. Bunlardan biri kitapta yer alan cümlelerin anlamının bozulmaması ve anlaşılabilir olmasıdır. Türkiye’de çok fazla çevirisi yapılmış çocuk kitapları yayımlanmaktadır. Bu çeviri kitaplar çocuk okurlar için farklı bir dünyaya açılan penceredir. Amaç kitapları okurken onların zihninde bir şeylerin canlanmasını sağlamak, okumayı ve kitapları sevdirmek olduğundan cümleler kurulurken açık, duru bir dil kullanılmalıdır. Erek kültürde yer almayan terimler ve tanımlamalar çocuk okuyucu için metnin anlaşılırlığını zorlaştıracağından kullanılmamalı, onun yerine erek kültüre uyarlaması yapılmalıdır. Yapılan çeviriler ile çocukların evrensel duyularına hitap ederek onlara yeni kültürler tanıtmak hedeflenmektedir. Bunun yanı sıra çocuklara çok daha küçük yaşlarda okuma kültürünü aşılamak, onlara kitabı ve okumayı sevdirmek amacıyla çocuk kitapları önemli rol oynamaktadır. Yalnız çeviri sırasında yapılan bazı hatalar çocuk okuyucu açısından büyük zararların oluşmasına sebebiyet verebilir. Bu sebeple çocuk kitabı çevirisi yapmak sanıldığı kadar kolay bir iş değildir.

Görsel

Top