Cadılar Bayramı yahut ” Samhain”


Cadılar Bayramı, dünyaca bilinen adıyla Halloween, bu gece dünyanın hemen her yerinde, hatta bu kültürden çok uzak olan ülkemizde bile kutlanacak. Bilhassa Amerika ve Avrupa kentlerinde çocuklar bu gece ellerinde renkli kovalarıyla , üstlerinde ürpertici kostümleriyle kapı kapı gezerek ‘Şeker mi, şaka mı?’ diye soracaklar ve elbette şakayı seçerlerse evlerinin yumurta yağmuruna tutulacağını bilen ev sahipleri şeker seçeneğini değerlendirecek. Gençlere gelince, onlar da bu çocukça eğlenceyi yetişkin tarzı yaşayarak partilere davet edilecekler.

Bir gece için yapılan bunca hazırlığın elbette tarihsel bir arka planı var: Kelt festivali olan Samhain. Kelt mitolojisine göre Samhain aslında bir tür şeytan ve çoktan dünyadan kovulup cehennemdeki köşesinde yaşamaya başladı ve ancak dünya ziyareti için tek bir günü var, elbette 31 Ekim gecesi.

Kelt inancına göre, 31 Ekim gecesi, yılda bir kere ölüler alemi ve canlılar arasındaki sınırları oluşturan perde incelmektedir ve o gece Samhain’in de diğer mahlukatlarla birlikte yeryüzüne gelmekte. Samhain’in uyandırılması için 29 – 30 ve 31 Ekim’de üç ayrı kurban verilmesi gerekmektedir. Böylelikle Samnhain yeryüzüne çıkar, buradaki ölüleri diriltir, hayaletleri canlandırır ve bu şekilde kıyamet başlar.

Cadılar Bayramında kullanılan tüm ritüeller aslında bu antik çağlarda yaşanıldığı yazan efsanenin dönüştürülmüş halidir. O dönemlerde insanların maske takmasının nedeni aslında Samhain’den ve diğer yaratıklardan gizlenmeye çalışmalarıdır. Kendilerini en az onlar kadar korkutucu gösterirlerse Samhain’in onları fark etmeyeceğini ve yanlarından öylece geçip gideceğini düşünürlermiş.

Günümüz Halloween kutlamalarının olmazsa olmazsı şeker ve balkabağının da elbette bu mitte yeri var. Şeker Samhain’in karnını doyurması adına kapı önlerine bırakılırmış. Böylece şeytan karnı doyunca asabileşmez ve o evin sahiplerini rahat bırakırmış. Balkabakları, Samhain’in müritlerini tanıması ve onlara zarar vermemesi için bir işaret olarak görüldüğünden evlerin bahçelerine özenle yerleştirilirmiş.

O dönemlerde, şimdikinin aksine, 31 Ekim gecesine eğlence değil de korku hakim olurmuş. Öyle ki efsaneye göre ekim ayının son günlerinde insanlar geceyi evlerinde sessizce geçirmeyi yeğlerlermiş.

Gel zaman git zaman Samhain’in yeryüzüne çıktığı gün olan 31 Ekim gecesi önce bir festivale, daha sonra da tam manasıyla bir bayrama dönüşmüş.

Ülkemiz gençleri arasında son yıllarda popülerleşmeye başlamış olsa da yalnızca büyük şehirlerin kent merkezlerinde bir grup tarafından ‘eğlenmek için’ kutlanıyor şimdilik. Yine de bizim ülkemiz için balkabağı hala yalnızca sonbahar sofralarını renklendiren bir tatlı.

Top